Yerel yönetimler neden çok önemlidir?

31 Mart 2024 tarihinde tüm Türkiye’de yerel seçimler yapılacak. Yapılacak yerel seçimlerde belediye başkanları, Belediye meclis üyeleri, İl genel meclis üyeleri, muhtarlar beş yıllığına seçilecek. Partilerden aday olmak isteyenler müracaatlarını yaptılar, bazı partilerin belediye başkan adayları açıklandı bazıları da yakında açıklanmış olacak. Her zaman sohbet ortamlarında yerel yönetimlerin önemli olduğunu hep konuşuruz.

Yerel yönetim ne demek? Yerel yönetim; Bir ülkenin belirli bir bölgesinde yerel birimlerin ihtiyaçlarını karşılamak, hizmetleri düzenlemek ve idare etmekle sorumlu olan idari birimleri ifade eder. Yerel yönetimler, yerel halkın katılımı ve ihtiyaçlarına odaklanarak, bölgesel düzeyde yönetim görevlerini yerine getirirler. Yerel yönetim birimleri, ekonomik özerklik ilkesi çerçevesinde kendi bütçelerini oluşturarak, yerel ekonomik kalkınma ve hizmet sunumunu desteklerler.

Türkiye'de yerel yönetim birimleri; İl özel idaresi, belediyeler (büyükşehir, il, ilçe, belde belediyeleri) ve köylerdir. Kanunla il kurulduğunda, İl özel idareleri ve il belediyeleri de kurulmuş olur. Yine kanunla bir ilçe kurulduğunda ilçe belediyesi de kurulmuş olur.

Türkiye’de Yerel Yönetim Birimleri üç kategoriye ayrılır. Bunlar belediyeler, il özel idareleri ve köylerdir. Mahalle, belediye seviyesinde yerel yönetimin en küçük birimi olarak kabul edilmektedir. Ancak bu üç kademe arasında tüzel olarak herhangi bir hiyerarşik ilişki bulunmadığı gibi eşgüdüm amaçlı ilişki de bulunmamaktadır. Bunların birbirleri arasındaki ilişkisizlik, genel yönetimin taşra kuruluşları olan ilçe (kaymakamlık) ve il (valilik) kanalları ile giderilmektedir.

Yerel yönetimler, hizmet yönünden ve mahalli idareler olmak üzere ikiye ayrılır. Hizmet yönünden yerel yönetim kuruluşları ülke geneline teknik, kültürel ve ekonomik alanda hizmet veren kuruluşlardır. 1982 Anayasası’nın 127. Maddesi’ne göre Mahalli idareler; il, belediye ve köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulmuş ve karar organları, o yörede yaşayan seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişilikleridir

***

Belediye Kanununun 14. maddesi, belediyelerin yetki ve sorumluluklarını iki grupta düzenlemiştir. İlk grubu “belediye hizmetler ve sorumluklar” olarak niteleyebiliriz.

Belediyeler bu hizmetlerin yürütülmesinden doğrudan sorumludur. İkinci grup hizmetler ise, başka kurumların öncelikli görevleri arasındadır. Belediye Kanunu, belediyelerin bu hizmetleri de üstlenebilmesine ve bunlara katkı sağlayabilmesine imkan vermiştir. Dolayısıyla ikinci grup hizmetleri, “katkı sağlayıcı hizmetler ve sorumluluklar” olarak niteleyebiliriz.

Yerel yönetimler neden çok önemlidir?

*Belediyelerin hizmetler grubunda sayılan yetkileri şunlardır:

İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı hizmetleri. Çevre, temizlik ve katı atık, ağaçlandırma, park ve yeşil alan hizmetleri. Zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans hizmetleri. Konut ve kentsel dönüşüm hizmetleri. Şehiriçi trafik (trafik altyapısı) hizmetleri. Defin ve mezarlık hizmetleri. Kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor, öğrenci yurdu hizmetleri. Sosyal hizmet ve yardım, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak, nikah kıymak, meslek ve beceri kazandırıcı kurslar düzenlemek. Ekonomi ve ticaretin geliştirilmesine yönelik hizmetler.

*Yukarıdakilerin dışında, belediyelerin ikinci grup yetkileri de vardır. Bunlar, başka kurumların öncelikli görevleri arasında bulunan ancak belediyelerin de yapabilmesine imkan verilen yetkilerdir. Belediyelerin “katkı sağlayıcı nitelikteki yetkileri” şunlardır:

Okul binalarının yapım, bakım ve onarımını yapabilir ve okulların araç, gereç ihtiyacını karşılayabilir. Sağlık tesisleri açıp işletebilir. Mabetlerin yapım, bakım ve onarımını yapabilir. Kültür ve tabiat varlıklarıyla ilgili bakım ve onarım yapabilir. Amatör spor kulüplerine destek sağlayabilir ve başarılı sporcuları ödüllendirebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.

***

Düzce Belediye Başkanı Dr. Faruk Özlü yaptığı bir konuşmada şöyle söylemişti; “Belediye başkanlığı küçük bir ülkenin başbakanı gibidir. Milli Eğitim Bakanlığı okul yaptıracak, bizim imar tahsisi yapmamız gerekiyor. Sağlık Bakanlığı hastane yaptıracak, bizim yer tahsisi sağlamamız gerekiyor. Bir şekilde belediye olarak şehirde olan her şeyle alakamız var!”

Belediye başkanlığı önemli bir makamdır. Seçildiği andan itibaren en az 5 yıl o beldede görev yapacaktır. Yapılan hizmetler halk tarafından takdir edilirse belki o yörede 20-25 yıl görev yapacaktır. Seçildiği yörenin insanı olması nedeniyle geleceğe yönelik olarak halkın istediği şekilde hizmet etmek zorundadır. Çünkü bir belediye başkanı görevi bıraktıktan sonra bürokratlar gibi bir başka yerde değil hizmet ettiği yörede yaşayacaktır.

Belediye seçimlerinde belediye meclis üyelikleri ve özel idarenin çalışmalarında görev yapacak olan il genel meclis üyelikleri de çok önemlidir. Bu kişilerin temsil kabiliyeti, vizyonu, problem çözebilme kabiliyeti olan, diksiyonu düzgün, okuduğunu anlayan, şaibesi olmayan kişilerden olması konusunda dikkatli olunmalı, ince eleyip sık dokunmalıdır.

Köy veya mahalle muhtarlığında da aynı kriterler olmalıdır. Mahalle muhtarının belki belediyeler kadar yetkisi yoktur ama seçildiğinde hizmet anlayışı, düzenli çalışmasıyla belediyelerin gözü kulağı olabilecek, ikili ilişkileri ile mahallesine hizmet getirebilecek kişiler olmalıdır. Köy muhtarlığı da aynı şekilde özel idarenin gözü kulağı olabilecek, ikili ilişkileri ile köyüne hizmet getirebilecek kişiler olmalıdır. Hoşça kalın.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar İlhami Atasever - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Düzcenin Sesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Düzcenin Sesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Düzcenin Sesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Düzcenin Sesi değil haberi geçen ajanstır.